Czym jest Protetyka?

Protetyka to zindywidualizowany i kilkustopniowy proces przywracania mobilności, utraconej w wyniku amputacji kończyny. Nadrzędnym celem jest umożliwienie, a w dalszej kolejności poprawa techniki, dynamiki oraz komfortu poruszania się. Jest to ogół czynności i działań umożliwiających powrót do aktywności, jak najbliższej tej sprzed operacji. Pacjent w wyniku zindywidualizowanej współpracy z technikiem otrzymuje protezę – przedmiot ortopedyczny, złożony z kilku komponentów, których ilość podyktowana jest poziomem amputacji, stopniem zaawansowania w poruszaniu się oraz ogólnymi potrzebami.

W zależności od stopnia zaawansowania technologicznego, jak i etapu, na którym przebiega proces przywracania mobilności, proteza powinna umożliwić równomierne rozłożenie środka ciężkości, balans i satysfakcjonujące zespolenie, eliminujące poczucie odrębności „człowiek-proteza”.

Wiedza, doświadczenie, rozwój technologii, wysoka jakość komponentów

Dzisiejsza wiedza, połączenie wieloletnich doświadczeń, rozwiązania technologiczne, jak również stopień ich zaawansowania, umożliwiają systematyczne zwiększanie poziomu aktywności pacjentów, począwszy od codziennych czynności, przestrzeni zawodowej, poprzez uprawianie sportu. Aktualnie protetyka może być postrzegana jako zjawisko wychodzenia naprzeciw potrzebom, skoncentrowanym na różnych poziomach: od podstawowych wymagań związanych z poruszaniem się, przez komfort, poczucie bezpieczeństwa, zwiększanie dynamiki, a nawet estetykę i design. Oczekiwania i wymagania są tak różne, jak różne są style życia pacjentów, dlatego kluczowe znaczenie ma profesjonalne i w pełni zindywidualizowane podejście, wyczerpujące konsultacje i ścisła współpraca z technikiem.

Indywidualne podejście

Niezależnie od użytych komponentów i stopnia ich poziomu technologicznego, kluczową rolę odgrywają wiedza i umiejętności technika/specjalisty. Odpowiednia ocena oczekiwań przy jednoczesnym trafnym określeniu możliwości fizycznych pacjenta, gwarantują odpowiednie dopasowanie do potrzeb osoby po amputacji kończyny.

W wyniku amputacji kończyna pozbawiona jest kontaktu z podłożem, następuje redukcja strefy podparcia, a tym samym zaburzony jest naturalny i fizjologiczny cykl chodu. Technik/specjalista, oprócz doboru elementów i konsultacji, jest odpowiedzialny za profesjonalne wykonanie leja protezowego, stanowiącego najistotniejszą, bo bezpośrednio stykającą się z miejscem odjęcia kończyny, część protezy. Podstawowym zadaniem leja w połączeniu z odpowiednio dobranymi komponentami jest zapewnienie podparcia i umożliwienie odtworzenia zbliżonego do naturalnego sposobu poruszania się. Warto zaznaczyć, że poziom zaawansowania musi być powiązany ze stopniem jego mobilności. Ma to znaczenie przy określaniu potrzeb, predyspozycji fizycznych, stanu zdrowia i okoliczności użytkowania protezy przez osobę zaopatrywaną.

W ogólnej klasyfikacji wyróżniamy:

Niski stopień mobilności: osoby, które poruszają się tylko w pomieszczeniach. Ich aktywność fizyczna sprowadza się do pokonywania krótkich odległości na płaskiej powierzchni z niewielką prędkością. Czas poruszania się oraz odległość są mocno ograniczone, głównie ze względu na stan zdrowia pacjenta. 

Umiarkowany stopień mobilności: osoby, które wykazują ograniczoną możliwość poruszania się z niewielką prędkością w otwartym terenie. Pokonują nierówne powierzchnie, niskie przeszkody, pojedyncze stopnie i lekkie wzniesienia. Ograniczenia podyktowane są stanem zdrowia pacjenta.

Wysoki stopień mobilności: osoby charakteryzujące się nieograniczonymi możliwościami poruszania się w otwartym terenie. Bez przeszkód przemieszczające się po różnej powierzchni, utrzymujące średnią i dużą prędkość. Wykazujące nieznaczne ograniczenia w porównaniu z człowiekiem zdrowym, mogące podejmować czynności zawodowe.

Szczególnie wysoki stopień mobilności: osoby o nieograniczonych możliwościach poruszania się w otwartym terenie, z uwzględnieniem szczególnie wysokich wymagań związanych z aktywnością fizyczną i zawodową. Czas ich poruszania się oraz długość trasy są nielimitowane.

Amputacja

Podstawowym kryterium przy doborze komponentów, rodzaju materiałów i procesów technologicznych jest rodzaj i poziom amputacji.

 

Amputacja (z łac. amputatio) to zabieg operacyjny, polegający na usunięciu narządu lub jego części. Odnoszący się głównie do operacji usunięcia kończyny górnej lub dolnej, przebiegającej z przecięciem kości i wytworzeniem kikuta. Jest to zabieg powodujący trwałe kalectwo, dlatego jest stosowany w przypadku braku innych możliwości leczenia i w sposób możliwie oszczędny. Jeżeli odjęcie kończyny przebiega poprzez rozdzielenie kości w stawie, a nie jej przecięcie, to operacja taka nazywana jest wyłuszczeniem.

 

W zależności od przyczyn wyróżniamy amputacje:

 

  • bezwzględne pierwotne (natychmiastowe): amputacje dokonane już przez uraz, masywne zmiażdżenia kości, zgorzel gazową o gwałtownym przebiegu;

 

  • bezwzględne wtórne (odroczone): głębokie oparzenia i odmrożenia, postępujące niedokrwienie z martwicą kończyny;

 

  • względne: wady wrodzone, uporczywe dolegliwości bólowe, nabyte zniekształcenia kończyn uniemożliwiające ich obciążenie, rozległe rany, owrzodzenia, przetoki, zainfekowane stawy rzekome.

 

W zależności od poziomu, na którym kończyna zostaje odjęta, wyróżniamy następujące typy amputacji: 

W przypadku kończyny dolnej: 

Amputacja w obrębie stopy — w tym obszarze wyróżniamy dwanaście różnych poziomów amputacji. Najważniejsze z nich to: amputacja Sharpa-Jaegera, amputacja Lisfranca, amputacja Choparta, amputacja Pirogowa.

Amputacja Syme’a — odjęcie całej stopy z usunięciem powierzchni stawowej kości piszczelowej, obu kostek bocznej i przyśrodkowej oraz pokrycie kikuta płatem skórno-mięśniowym spod pięty. Kikut trudny do protezowania ze względu na ograniczoną ilość możliwych do zastosowania komponentów.

Amputacja długi kikut podudzia — amputacja przez kość strzałkową i piszczelową z zachowaniem powyżej 45% jej długości. Najczęstszą przyczyną są powikłania pourazowe.

Amputacja średni kikut podudzia — amputacja przez kość strzałkową i piszczelową z zachowaniem 25% jej długości. Siła, długość i wydolność kikuta stanowią o największej jego funkcjonalności — to idealna długość do protezowania. 

Amputacja krótki kikut podudzia — amputacja przez kość piszczelową (spotykane całkowite usunięcie kości strzałkowej). Zachowane jest mniej niż 25% długości kości piszczelowej. Tego typu amputację może charakteryzować przykurcz w stawie kolanowym oraz niestabilność boczna.

Amputacja wyłuszczenie w stawie kolanowym — kikut najbardziej wydolnościowy z amputacji na poziomie uda. Ze względu na jego długość problem może stanowić ograniczony wybór stawów kolanowych, jak i różnice w wysokości osi obrotu kolana (dysproporcja).

Amputacja długi kikut uda — amputacja przez kość udową z zachowaniem 60% jej długości. Wykonywana sporadycznie, przez wzgląd na brak mięśni w części dystalnej kikuta.

Amputacja średni kikut uda — amputacja przez kość udową z zachowaniem 35-60% jej długości. To najczęstsza wysokość amputacji na poziomie uda. Umożliwia łatwy i dowolny dobór elementów oraz rodzaju zastosowanego leja.

Amputacja kikut uda — amputacja przez kość udową z zachowaniem m niej niż 35% jej długości. Znacznie obniżona funkcjonalność, często występuje przykurcz zgięciowy, rotacja i odwiedzenie kikuta na zewnątrz.

Amputacja wyłuszczenie w stawie biodrowym — amputacja przez staw biodrowy. Przy tego typu amputacji miednica przejmuje rolę sterowania protezą. Konieczne jest zastosowanie kosza biodrowego (lej), jak i dodatkowego stawu (przegub biodrowy).

W przypadku kończyny górnej: 

Amputacja palców — amputacja jednego lub kilku palców na różnym poziomie stawów międzypaliczkowych lub całkowita.

Amputacja na wysokości śródręcza — amputacja częściowa dłoni w raz z palcami, w większości przypadków w wyniku urazów mechanicznych. Utrata funkcji chwytu.

Amputacja wyłuszczenie w stawie nadgarstkowym — amputacja na wysokości stawu nadgarstkowego, występująca również z usunięciem obu wyrostków rylcowatych. Zachowanie długości kości promieniowej i łokciowej szacuje się od 90 do 100%. Ze względu na długość kikuta to amputacja trudna do estetycznego i funkcjonalnego protezowania.

Amputacja długi kikut przedramienia — amputacja zachowująca od 55 do 90% długości kości promieniowej i łokciowej. Zachowana pronacja i supinacja. Idealna długość to mniej więcej 2/3 długości przedramienia.

Amputacja krótki kikut przedramienia — amputacja eliminująca możliwość pronacji i supinacji przedramienia. Zachowana długość kości promieniowej i łokciowej wynosi od 35 do 55%.

Amputacja bardzo krótki kikut przedramienia — amputacja mająca na celu zachowanie pracy stawu łokciowego. Zachowana długość kości promieniowej i łokciowej wynosi od 0 do 35%.

Amputacja wyłuszczenie w stawie łokciowym — zachowana całkowita długość mięśni i kości ramienia. Przy protezowaniu brak możliwości zastosowania klasycznego stawu łokciowego. Kikut bardzo wydolnościowy.

Amputacja długi kikut ramienia — zachowana długość kości ramieniowej wynosi od 90 do 100%.

Amputacja standardowy kikut ramienia — zachowana długość kości ramieniowej wynosi od 50 do 90%. Bardzo korzystna długość pod względem protezowania. Odpowiednia dźwignia i duża funkcjonalność są możliwe dzięki zachowanym mięśniom. Optymalne zawieszenie protezy, duża kontrola i łatwość w sterowaniu.

Amputacja krótki kikut ramienia — zachowana długość kości ramieniowej wynosi od 30 do 50%.

Amputacja bardzo krótki kikut ramienia — zachowana długość kości ramieniowej wynosi od 0 do 30%.

Amputacja wyłuszczenie w stawie barkowym — z racji rozległego ubytku, główne zadanie protezy to rola kosmetyczna, a nie funkcjonalna.

Życie po amputacji 

Przygotowanie do zaopatrzenia po amputacji powinno rozpoczynać się już w szpitalu. Wszelkie możliwe działania na etapie pooperacyjnym mają na celu usprawnienie procesu zdrowienia i znacząco wpływają na przywrócenie mobilności. Osiągnięcie maksymalnej niezależności to proces adaptacji do zmian związanych z nowymi aspektami życia podyktowanymi amputacją. Przebieg i charakter rehabilitacji to zawsze kwestia indywidualna każdego pacjenta. Wpływ na jej powodzenie ma szereg czynników, a do najistotniejszych należą: kondycja fizyczna, wiek, stan zdrowia, jak również motywacja i właściwie dopasowana proteza.

Dzięki wykorzystaniu współczesnej technologii, wsparciu psychologicznemu i ścisłej współpracy z technikiem/specjalistą oraz treningom mobilności jesteśmy w stanie wyjść naprzeciw ograniczeniom związanym z amputacją, systematycznie poprawiając jakość funkcjonowania i komfort życia.

Po amputacji pacjent znajduje się w zupełnie nowej dla niego sytuacji. Wymaga wsparcia ze strony personelu medycznego, rodziny, a na późniejszym etapie technika/specjalisty, który dosłownie i w przenośni postara się postawić go na nogi. Stopniowe odzyskiwanie sprawności, usamodzielnianie i zwiększanie stopnia aktywności powinny iść w parze z zapobieganiem zaburzeniom postawy, równowagi oraz nieprawidłowym napięciom mięśni.

Proces usprawniania i przywracania mobilności na początkowym etapie związany jest z kilkoma czynnikami: 

  • zmniejszeniem lub zlikwidowaniem bólu,
  • terapią ułożeniową,
  • hartowaniem, kompresją, pielęgnacją i obciążaniem kikuta,
  • uzyskaniem możliwie największej ruchomości kikuta,
  • ćwiczeniami ruchowymi,
  • treningiem mobilności.

Terapia uciskowa jest bardzo istotną częścią etapu przygotowawczego. Odpowiedni jej przebieg ułatwia późniejsze dopasowanie protezy, wzmacnia kikut i sprzyja prawidłowemu krążeniu. Początkowa opuchlizna w obszarze odjęcia kończyny jest normalną reakcją organizmu na operację. Obrzęk będzie stopniowo się zmniejszał. Należy wspomagać ten proces, owijając kikut elastycznym opatrunkiem, przy zastosowaniu odpowiedniej techniki bandażowania.

Terapia uciskowa powinna być stosowana przez cały okres gojenia się kikuta, do momentu, w którym znikną objawy opuchlizny kikuta.

Można stosować linery lub pończochy uciskowe.

Terapia uciskowa, w połączeniu z treningiem ruchowym, ułatwia przejście do kolejnego etapu, prowadzącego do odzyskania mobilności, jakim jest proteza pierwsza, czyli tymczasowa.

Proteza tymczasowa

Odpowiednie i wczesne wykonanie protezy wspomaga proces rehabilitacji i kształtowanie kikuta, wpływając również na pozytywne samopoczucie pacjenta. Stopniowe przyzwyczajanie się do nowych okoliczności, odpowiednie zabezpieczenie przestrzeni, w której pacjent uczy się użytkować protezę, współpraca z technikiem/specjalistą, wsparcie rehabilitacyjne oraz odpowiednie i indywidualne dobranie komponentów protezy umożliwiają skuteczne przywracanie mobilności. Proteza pierwsza tymczasowa to w pewnym sensie narzędzie do nauki chodzenia. Spełnia ona również funkcję ochronną kikuta, zabezpiecza go przed powstawaniem przykurczu, przyczynia się do jego wzmocnienia i hartowania. Stanowi wariant przejściowy, służący nauce pionizacji i chodzenia, zabezpieczający na czas wahań obwodowych kikuta i zmian jego kształtu.

Warto dodać, że jest to czas wzmożonego wysiłku fizycznego pacjenta, w którym konieczne jest wykazanie się wolą walki, determinacją w dążeniu do celu, motywacją wewnętrzną, chęcią do współpracy z personelem medycznym oraz technikiem/specjalistą wykonującym zaopatrzenie. Jest to czas na przygotowania do protezy właściwej, która dzięki różnym rozwiązaniom technologicznym przybliży pacjenta do samodzielności i aktywności na możliwie najwyższym poziomie. Istotne dla powodzenia procesu przejścia do protezy ostatecznej są: aktywny udział pacjenta, wsparcie najbliższych, profesjonalnie wykonana proteza, systematyczne treningi, odpowiednie nastawienie, akceptacja, siła fizyczna i adaptacja. Ból, strach, niechęć, czasem nawet złość – wszystkie negatywne odczucia w sferze fizycznej i psychologicznej są przejściowe, a odpowiednie nastawienie i chęć poprawy jakości funkcjonowania są bardzo ważne. Czas użytkowania protezy tymczasowej w połączeniu z procesem rehabilitacji przy uwzględnieniu zmian obwodowych kikuta umownie oznacza okres kilku miesięcy. Jest to czas potrzebny na oswojenie się z nową sytuacją, opanowanie nauki chodzenia, wygojenie się ran pooperacyjnych i ustabilizowanie obwodów kikuta. Ilość i jakość włożonej pracy własnej pacjenta (od momentu wyjścia ze szpitala) zaprocentuje w etapie późniejszym i ułatwi przysposabianie się do protezy, a tym samym przyspieszy powrót do poziomu życia sprzed amputacji.

Proteza ostateczna

Następny etap to wykonanie protezy ostatecznej, czyli definitywnej, odpowiadającej na potrzeby uzyskania możliwie najszerszego zakresu sprawności.

Niezależnie od rodzaju wykonywanej protezy, współpraca z technikiem/specjalistą to proces złożony z różnych etapów. Istotną kwestię, mającą wpływ na przebieg współpracy i jej efekt, stanowią profesjonalizm technika, jego wiedza, umiejętności, predyspozycje manualne, wyobraźnia i podejście do pacjenta. Jest on odpowiedzialny za odpowiedni dobór elementów składowych protezy, umiejętną ocenę sprawności i możliwości fizycznych pacjenta w kontekście zastosowania rozwiązań technologicznych, wykonania leja protezowego oraz odpowiedniego ustawienia i połączenia z resztą elementów.

Współczesna protetyka znacząco odbiega od tej sprzed kilkunastu lat. Zarówno technologia, proces projektowania, jak i jakość oraz stopień zaawansowania wykorzystywanych materiałów gwarantują możliwie najwyższe standardy wykonywanych produktów pod względem mechanicznym, ergonomicznym i estetycznym. Protezy muszą być lekkie, trwałe, funkcjonalne, dopasowane do indywidualnych potrzeb i oczekiwań pacjenta. Ideą przyświecającą rozwojowi technologii medycznych jest próba odtworzenia wzorców z natury, a tym samym możliwie najskuteczniejsze ich zastąpienie.

Schemat współpracy pacjent-technik

  1. Wywiad, konsultacja i pobranie miary za pomocą negatywu gipsowego lub skanowanie kikuta 

Wizyta niezobowiązująca. Bezpośredni kontakt z technikiem/specjalistą umożliwia profesjonalną ocenę potrzeb, możliwości fizycznych i oczekiwań pacjenta. Porady z zakresu treningu mobilności i usprawniania. Prezentacja rozwiązań technologicznych. Ewentualny wstępny dobór komponentów.

Jakość i precyzja pomiaru, umiejętna ocena i zastosowana technika znacząco wpływają na dopasowanie oraz funkcjonalność protezy. Pomiar tradycyjny polega na ustaleniu obwodów kikuta i tymczasowym zabandażowaniu opaskami gipsowymi celem uzyskania negatywu (odwzorowania kikuta). Metodą bardziej precyzyjną i mniej inwazyjną jest skanowanie.

  1. Przymiarka leja testowego 

Specjalista, w oparciu o uzyskany wcześniej negatyw gipsowy lub skan, przy użyciu odpowiednich technik, tworzy pierwszy lej protezy (przezroczysty, termoplastyczny).

Kierując się potrzebą idealnego spasowania, a tym samym dbałością o jakość, optymalizację, a przede wszystkim komfort i satysfakcję pacjenta. Wprowadzona koncepcja leja testowego umożliwia ewentualne modyfikacje, które przełożą się na lej ostateczny. Celem jest możliwie doskonały produkt finalny, dlatego nieodzowna jest ścisła i staranna współpraca. Pacjent wyposażony w pierwszy lej wraz z elementami mocującymi i stopą stawia pierwsze kroki, ocenia jakość użytkowania, wspólnie z technikiem ustala ewentualne poprawki i modyfikacje.

  1. Odbiór leja ostatecznego, korekty, ustawienia, kosmetyka 

W momencie, gdy pacjent zatwierdzi lej testowy, technik, w oparciu o wspólne ustalenia i ewentualne modyfikacje, tworzy lej ostateczny, czyli definitywny. Jest on wykonany z kompozytów węglowo- żywicznych, charakteryzujących się niską wagą, estetyką i dużą wytrzymałością. Szczególną uwagę na tym etapie przykłada się do uzyskania optymalnych ustawień protezy, wyosiowania zgodnego z charakterystyką wykorzystanych komponentów, dopasowania do potrzeb i oczekiwań pacjenta. Jakość spasowania leja protezowego jest ściśle związana z umiejętnościami, wiedzą i profesjonalizmem technika/specjalisty. Warto zaznaczyć, że ilość spotkań testowych często jest podyktowana stopniem skomplikowania określonego problemu, a nie brakiem kompetencji technika. Korzyść wynikająca z jakości finalnego produktu jest obopólna. Dynamika i komfort poruszania się pacjenta, równoznaczne są z satysfakcją zawodową technika/specjalisty.

Ostatnia czynność na tym etapie to wykonanie pokrycia kosmetycznego, imitującego kształt nogi.

  1. Kontrola i serwis 

Współpraca pacjent-technik powinna być kontynuowana. Obwody kikuta mogą ulec zmianie, co znacząco wpłynie lub wręcz uniemożliwi korzystanie z protezy. W takim wypadku konieczna będzie wymiana leja w związku ze zmianami anatomicznymi.

Modularna budowa protezy umożliwia również modyfikację lub ewentualną wymianę poszczególnych jej elementów. Usprawnianie lub wymiana wyeksploatowanych elementów mogą być dokonywane na bieżąco podczas serwisu. Ze względu na bezpieczeństwo pacjenta ważny jest w miarę systematyczny kontakt z technikiem, celem sprawdzenia stopnia zużycia oraz jakości spasowania leja. Niezależnie od stopnia zaawansowania technologicznego zastosowanych komponentów, użytych materiałów oraz poziomu aktywności pacjenta, najistotniejszy element, przyczyniający się do pomyślnego przywrócenia mobilności, stanowi lej protezy. 

Lej protezy obejmuje kikut i stanowi podstawę jej konstrukcji. Jest odwzorowaniem kształtu kikuta z uwzględnieniem odpowiedniej jego korekcji. Najistotniejsze funkcje to: zespolenie protezy z pozostałą po odjęciu częścią kończyny, stabilizacja i ochrona tkanek miękkich i twardych kikuta, minimalizowanie wrażenia ucisku na wrażliwe obszary kończyny, kontrola i niwelowanie uczucia odrębności z protezą. Lej może być wykonany z kompozytów żywicznych, włókien węglowych, materiałów termoformowalnych, z miękką wkładką wewnętrzną lub wkładem silikonowym. W zależności od preferowanych rozwiązań systemowych, może być wyposażony w mechanizmy zatrzaskowe lub systemy podciśnieniowe.

Liner — idea drugiej skóry. Jego p odstawowe funkcje to ochrona kikuta ( jego wrażliwych obszarów) przed siłami oddziałującymi wewnątrz leja protezowego, minimalizacja odczuwania obciążeń, pielęgnacja skóry i zawieszenie protezy na nodze. Stanowi pewnego rodzaju wkład do protezy, który jest umieszczany bezpośrednio na kikucie i ściśle do niego przylega, tworząc tym samym drugą skórę. Jest dobierany indywidualnie, w zależności od rodzaju materiału, z którego został wykonany (żel, silikon, poliuretan, kopolimer), systemu mocowania, charakterystyki kikuta.

Stopa protezowa — jest komponentem o różnym stopniu zaawansowania technologicznego, dostosowywanym w zależności od potrzeb pacjenta oraz stopnia jego aktywności/mobilności.
Jej zadaniem jest zastąpienie stopy fizjologicznej i kontakt protezy z podłożem.

Rodzaj i specyfikacja techniczna stopy oraz materiał, z którego jest wykonana, mają istotny wpływ na sposób poruszania się pacjenta. Zbliżona do naturalnego sekwencja ruchu, absorbcja wstrząsów, dostosowanie się do nierówności podłoża oraz optymalne wykorzystywanie energii wkładanej podczas chodu. Wyróżniamy stopy statyczne i dynamiczne, komfortowe, węglowe, dedykowane do niskiej/wysokiej aktywności, sportowe lub z regulacją obcasa.

Adaptery — to komponenty protetyczne o zróżnicowanej budowie i charakterystyce, stosowane w celu połączenia elementów funkcjonalnych protezy.

Przegub kolanowy — jest niezwykle ważnym elementem protezy, który powinien zagwarantować bezpieczeństwo i stabilizację podczas obciążenia statycznego, jak również odpowiednią dynamikę i wsparcie fazy zgięcia i wyprostu. W zależności od stopnia zaawansowania technologicznego oraz od poziomu aktywności pacjenta, powinien możliwie jak najskuteczniej odtworzyć naturalną sekwencję chodu, adaptować się do zmian prędkości, stanowić wsparcie podczas pokonywania schodów i nierówności.

Wyróżniamy przeguby: mechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, sterowane elektroniczne. 

Ze względu na poziom amputacji wyróżniamy następujące protezy: 

Kończyna dolna:

  • proteza po amputacji w obrębie stopy,
  • proteza po amputacji na wysokości podudzia,
  • proteza po wyłuszczeniu w stawie kolanowym,
  • proteza po amputacji na wysokości uda,
  • proteza po wyłuszczeniu w stawie biodrowym.

Kończyna górna:

  • proteza po amputacji w obrębie dłoni,
  • proteza po amputacji na wysokości,
  • przedramienia,
  • proteza po amputacji na wysokości ramienia,
  • proteza po wyłuszczeniu w stawie barkowym.