Ortotykę definiuje się jako naukę i umiejętność leczenia z zastosowaniem ortez. Oparta jest na przekonaniu o leczniczym znaczeniu wykonywania kontrolowanych ruchów.

Orteza jest aparatem ortopedycznym zakładanym bezpośrednio na ciało. Wskazana jest u osób z wrodzonymi i nabytymi schorzeniami i dysfunkcjami narządów ruchu. Indywidualne ortezy wykonywane są zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego lub fizjoterapeuty, aby jak najlepiej spełniały swoją leczniczą i rehabilitacyjną funkcję.

Indywidualne zaopatrzenie ortotyczne obejmuje m. in. łuski, aparaty, szyny, gorsety czy urządzenia pionizujące (dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta).

Technologia produkcji ortez

Materiały do produkcji ortez (termoplasty, kompozyty – włókna szklane, węglowe, kevlarowe, aluminium)

Ortezy wykonane są z płyt termoplastycznych, włókna węglowego lub żywicy. Materiały te charakteryzują się niską masą, dużą wytrzymałością, różnym stopniem twardości i sprężystości. Parametry materiału dobierane są z uwzględnieniem charakterystyki schorzenia, wieku oraz potrzeb pacjenta. Wykorzystujemy szeroką gamę materiałów wykończeniowych, co umożliwia personalizację zaopatrzenia, pozwala na zachowanie higieny, zapewnia komfort użytkowania oraz wysoki poziom estetyczny wykończenia.

Komponenty ortotyczne
(szyny, stawy, wzmocnienia)

Do produkcji ortez dynamicznych oraz aparatów używane są wysokiej jakości szyny oraz ruchome przeguby renomowanych producentów. Cały proces produkcyjny jest wysoce zaawansowany. Stosujemy najnowsze techniki, aby zwiększyć komfort pacjenta.

Proces produkcji ortez

Pobieranie miary odbywa się przez wykonanie skanu 3 D. Nie używamy gipsu. Następnie wykonujemy projekt w programie Rodin 4 D.

W efekcie powstaje wysokiej jakości zaopatrzenie, a cały proces jest przyjazny dla pacjenta.

Rodzaje ortez

Ortezy kończyn górnych

Przydatne przy dużych deformacjach i niestandardowych wymiarach tam, gdzie nie mamy możliwości skorzystania z produktów seryjnych:

  • Orteza ramienia – HFO – Humeral Fracture Orthosis,
  • Orteza nadgarstka i dłoni – WHO – Wrist Hand Orthosis,
  • Orteza dłoni – HO – Hand Orthosis.

Ortezy kończyn dolnych

HKAFO

Orteza obejmująca całą kończynę dolną ze stawem biodrowym – HKAFOHip Knee Ankle Foot Orthosis

Orteza stawu skokowego, kolanowego i biodrowego to aparat obejmujący obie kończyny dolne oraz tułów (kosz biodrowy, pas, gorset). Daje możliwość ruchu we wszystkich stawach, przyjęcie stabilnej pozycji siedzącej i stojącej. Aparat doskonale sprawdza się podczas ćwiczeń w pozycji stojącej oraz podczas reedukacji chodu. Dodatkowo koryguje postawę całego ciała.

HKAFO najczęściej stosowana jest w przypadku:

  • uszkodzeń rdzenia kręgowego od poziomu L5,
  • porażenia mózgowego,
  • przepukliny oponowo-rdzeniowej,
  • dystrofii mięśniowej.

KAFO

Orteza obejmująca całą kończynę dolną – KAFOKnee Ankle Foot Orthosis

Orteza stawu skokowego i kolanowego to aparat ortopedyczny obejmujący całą kończynę dolną, stabilizujący staw kolanowy i skokowy.

W zależności od zaleceń lekarza stawy w aparacie mogą być ruchome w dowolnej konfiguracji.

KAFO najczęściej stosowana jest w przypadku:

  • mózgowego porażenia dziecięcego,
  • przepukliny –oponowo-rdzeniowej,
  • stabilizacji uszkodzeń ortopedycznych,
  • wad stawu kolanowego,
  • stawów rzekomych,
  • choroby Heinego Medina,
  • skrótów kończyn.

AFO

Orteza stawu skokowego obejmująca stopę, staw skokowy i goleń. Stosowana jest przede wszystkim w schorzeniach neurologicznych i ortopedycznych, korekcjach deformacji stopy oraz profilaktycznie jako stabilizator stawu skokowego.

W zależności od przypadku chorobowego ortezy AFO mogą posiadać ruchomy staw skokowy z możliwością regulacji ruchu zgięcia i wyprostu.

W celu utrzymania skorygowanej pozycji oraz lepszej stabilizacji stawu skokowego i stopy nasze ortezy posiadają bucik. Stosowany jest on w przypadku dużej spastyki. Daje uczucie pewności podczas nauki prawidłowego wzorca chodu oraz przy zmianach pozycji ciała.

Ortezy AFO najczęściej stosowane są w przypadku:

  • niedowładu spastycznego w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego,
  • niedowładu wiotkiego w przebiegu przepukliny oponowo-rdzeniowej,
  • stopy końsko-szpotawej,
  • niestabilności stawu skokowego wrodzonej lub nabytej.

AFO z butem

Orteza AFO z butem jest konstrukcją obejmującą stopę oraz podudzie. Stosowana jest najczęściej przy schorzeniach neurologicznych i ortopedycznych. Dodatkowy wewnętrzny but stosowany jest w przypadku spastyki stopy. Jego zadaniem jest utrzymanie prawidłowej pozycji stopy w ortezie. W zależności od potrzeb można zastosować dodatkowy pasek w okolicy podbicia stopy. W tylnej części zaopatrzenia znajduje się otwór, pozwalający kontrolować prawidłowe osadzenie pięty w ortezie.

AFO nocne

Jest odmianą ortezy AFO zalecaną na noc. Stosuje się ją w celu podtrzymania efektów fizjoterapii lub po zastosowaniu terapii botulinowej.

Największe rozluźnienie aparatu torebkowo-więzadłowego oraz układu mięśniowego następuje w godzinach nocnych. Mając to na uwadze, AFO NOCNE pozwala na maksymalną korekcję w najbardziej optymalnych warunkach. W przypadku dużej spastyki istnieje możliwość zastosowania bucika.

DAFO

Orteza dynamiczna, obejmująca stopę i staw skokowy. Wskazana przy odwracalnych deformacjach w obrębie stopy oraz przy niestabilności stawu skokowego. Daje możliwość swobodnego ruchu zgięcia i wyprostu w stawie skokowym. Istnieje możliwość zastosowania bucika.

Ortezy DAFO najczęściej stosowane są w przypadku:

  • szpotawości lub koślawości;
  • wzmożonego lub obniżonego napięcia mięśniowego;
  • korekcyjnych deformacji stopy.

GRAFO

Obejmuje stopę, staw skokowy i goleń. Stosuje się ją w przypadku niepełnego wyprostu w stawie kolanowym, pod warunkiem, że jesteśmy w stanie biernie doprowadzić do pełnego wyprostu w tym stawie przy jednoczesnym ustawieniu stopy pod kątem 90° względem podudzia. Efektem działania GRAFO jest uzyskanie pełnego wyprostu w stawie kolanowym i korekcja deformacji stopy, co jest nieodzowne podczas nauki chodu.

GRAFO najczęściej stosowana jest w przypadku:

  • niedowładu spastycznego w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego;
  • niedowładu wiotkiego w przebiegu przepukliny oponowo-rdzeniowej;
  • osłabionej siły mięśniowej prostowników stawu kolanowego.

Gorsety ortopedyczne

Gorset ortopedyczny to ortezy tułowia wspomagające nieoperacyjne leczenie wielopłaszczyznowych skrzywień kręgosłupa. Stosowane są u osób z niezakończonym wzrostem kostnym w celu zatrzymania progresu krzywizny kręgosłupa. Pozwalają na uzyskanie symetrii tułowia poprzez wzmocnienie stabilizacji oraz efektywniejsze rozłożenie sił.

Do produkcji gorsetów używane są materiały o różnej elastyczności i twardości: płyty termoplastyczne, metal, włókno węglowe, aluminium, tkaniny, skóra, taśmy, rzepy. Szeroka gama materiałów wykończeniowych zapewnia wysoką estetykę produktu. Istnieje możliwość spersonalizowania gorsetu pod względem wizualnym.

Gorsety do leczenia skolioz:

mechanizm działania gorsetu opiera się o trójpunktowy rozkład sił korekcyjnych, powodujących przemieszczanie określonych obszarów tułowia pod wpływem pelot oraz obszarów odciążających.

Główną koncepcją jest korekcja deformacji kręgosłupa w trzech płaszczyznach:

  • czołowej – przesunięcie boczne;
  • strzałkowej – deformacje lordozy i kifozy;
  • poprzecznej – rotacja kręgów.

Wyróżniamy dwa mechanizmy oddziaływania i korekcji przy zastosowaniu leczenia metodą gorsetowania – bierny i czynny.

Bierna korekcja:

  • ucisk wypukłego miejsca skrzywienia – przesunięcie tkanek za pomocą pelot;
  • derotacja kręgosłupa – niwelowanie patologicznego ustawienia kręgów (rotacji);
  • elongacja – wydłużanie kręgosłupa w wyniku podtrzymywania płaszczyznami gorsetu.

Czynna korekcja:

  • działanie antygrawitacyjne przeciwdziałające pogłębianiu się skrzywienia;
  • korekcyjne oddziaływanie w okresie wzrostu;
  • przywracanie i utrzymanie prawidłowej struktury mięśniowej.

Gorset wykonywany jest na zlecenie i w oparciu o wskazania lekarza kierującego (najczęściej jest to ortopeda). Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie, za czym idzie elastyczny schemat postępowania, pozwalający na zastosowanie różnego rodzaju materiałów oraz technik zdjęcia miary. Mając na celu profesjonalne wykonanie gorsetu, wskazana jest ścisła współpraca pomiędzy lekarzem prowadzącym, rehabilitantem i technikiem wykonującym zaopatrzenie. Gorset powinien być dopasowany indywidualnie do każdego pacjenta i zmieniany wraz ze wzrostem dziecka tak, aby jak najlepiej korygował skrzywienie. Skuteczność kompleksowego procesu leczenia zapewnią wizyty kontrolne w celu wprowadzenia korekt uwzględniających aktualny stan fizjologiczny pacjenta.

Przykładowe gorsety ortopedyczne

Instrukcja użytkowania gorsetów

Użytkowanie gorsetu ortopedycznego

Docelowo należy stosować gorset 22 godziny w ciągu doby, z przerwą na toaletę i ćwiczenia. W początkowej fazie przebywanie w zaopatrzeniu przez tak długi czas nie jest możliwe. Należy zatem stopniowo przyzwyczajać organizm do gorsetu.

1 etap – 6 godzin na dobę (dzień 1 i 2)

Noszenie gorsetu przez 2 godziny. Po zdjęciu należy skontrolować stan skóry i zadbać o jej pielęgnację. Jeżeli pojawiają się czerwone ślady, najlepiej odczekać aż znikną, zanim powtórnie założymy zaopatrzenie. Gorset nie powinien być zdejmowany na dłużej niż godzinę. Zaleca się noszenie gorsetu przez co najmniej 6 godzin łącznie w ciągu dnia.

2 etap – 10 godzin na dobę (dzień 3 i 4)

Stosowanie gorsetu począwszy od 3 godzin, stopniowo wydłużając czas do 10 godzin dziennie. Zaleca się regularną kontrolę skóry pod gorsetem.

3 etap – 16 godzin na dobę (dzień 5 i 6)

Kiedy organizm przystosuje się do noszenia gorsetu przez około 10 godzin, można nosić go według poniższego harmonogramu:

  • założyć po porannej toalecie;
  • zdjąć około południa (4 godziny później);
  • założyć ponownie około godziny 14:00;
  • zdjąć przed wieczornym posiłkiem;
  • założyć około godziny 22:00;
  • udać się spać w gorsecie.

4 etap – 22 godziny na dobę

Od momentu 3 etapu, kiedy noszenie gorsetu nie sprawia żadnych problemów, łącznie ze snem, można przejść do kolejnego etapu, czyli noszenia gorsetu niemal bez przerwy (22 godziny na dobę). Od częstego użytkowania gorsetu, a tym samym ucisku, jaki w celach leczniczych wywiera on na określone miejsca kręgosłupa i żeber, mogą wystąpić na ciele czerwone ślady. Czerwone ślady na skórze po zdjęciu gorsetu powinny w ciągu godziny ustąpić. Ważnym zaleceniem jest używanie koszulek dopasowanych do ciała w celu zapobiegania podrażnieniom naskórka, często powstającym z powodu ucisku zagiętego materiału znajdującego się pod gorsetem. Gorset powinien być precyzyjnie i mocno zapięty.